Naar een werkbaar stelsel voor langdurig ziekteverzuim.
Niet minder verantwoordelijkheid, maar een betere verhouding tussen risico, beïnvloedbaarheid en draagkracht — voor de werkgevers die Nederland dagelijks draaiende houden.
De verplichting tot twee jaar loondoorbetaling bij ziekte legt in arbeidsintensieve sectoren een onevenredige last bij werkgevers die aantoonbaar investeren in preventie, begeleiding en re-integratie — maar na het eerste ziektejaar nog maar beperkt invloed hebben op langdurige uitval.
De relevante beleidsvraag is niet klein versus groot. Het is: hoe houden we sociale bescherming en re-integratie stevig, terwijl organisaties met hoge arbeidsintensiteit, beperkte marges en een groot loonaandeel uitvoerbaar kunnen blijven ondernemen?
02 — Waarom nu
De casus die de orde van grootte laat zien.
€380k
bruto ziektekosten per maand voor werknemers die langer dan één jaar ziek zijn
€570k
per maand incl. verlof, vakantiegeld en sociale lasten
€6,8 mln
op jaarbasis — circa 2% van de omzet
2 jaar
loondoorbetalingsplicht bij ziekte in Nederland
De huidige kabinetslijn richt verlichting vooral op kleinere MKB-werkgevers — begrijpelijk, maar te smal.
In dezelfde sectoren concurreren klein, midden en groot in één cao- en aanbestedingscontext. Selectieve verlichting creëert ongelijk speelveld.
Langdurig verzuim werkt direct door in loonruimte, scholing, duurzame inzetbaarheid, preventie, innovatie en begeleiding naar passend werk.
03 — Wat wij vragen
Zes punten voor kabinet, Kamer en sociale partners.
Wij vragen werkgeverskoepels, brancheorganisaties en grote arbeidsintensieve werkgevers deze inzet gezamenlijk te steunen.
01
Erken dat bedrijfsgrootte alleen onvoldoende criterium is.
02
Verken uitbreiding van de tweedejaarsverlichting naar arbeidsintensieve werkgevers.
03
Werk objectieve toegangscriteria uit: loonaandeel, arbeidsintensiteit, aandeel uitvoerende functies, margedruk, langdurige verzuimlast en re-integratiekwaliteit.
04
Koppel verlichting aan stevige verplichtingen op preventie, begeleiding en re-integratie.
05
Neem een lastenplafond of collectieve risicodeling mee voor disproportionele tweedejaarskosten.
06
Start desnoods met een tijdelijke experimenteerregeling voor arbeidsintensieve sectoren als snelle en uitvoerbare route.
04 — Randvoorwaarden
Wat er hoe dan ook overeind blijft.
01Werknemers behouden inkomensbescherming en toegang tot begeleiding naar passend werk.
02Werkgevers blijven verantwoordelijk voor preventie, verzuimbegeleiding en actieve re-integratie.
03Geen generieke vrijstelling: toegang alleen bij aantoonbare arbeidsintensiteit en inspanning.
04Voorkom selectie aan de poort van mensen met gezondheidsrisico's.
05Monitor effecten op WIA-instroom, werkhervatting, uitvoerbaarheid en werknemerstevredenheid.
06Houd de regeling eenvoudig uitvoerbaar voor werkgevers, UWV, arbodiensten en werknemers.
05 — Politieke positionering
Eén propositie, twee taalvelden.
RICHTING I
Behoud van sociale zekerheid en goed werkgeverschap.
Een stelsel dat werkgevers structureel overvraagt, raakt uiteindelijk ook werknemers: minder loonruimte, minder investeringen in duurzame inzetbaarheid, minder begeleiding en druk op werkgelegenheid.
RICHTING II
Uitvoerbaarheid, ondernemerschap en concurrentiekracht.
Het huidige systeem legt na het eerste ziektejaar risico's bij werkgevers die zij nog maar beperkt kunnen beïnvloeden. Een eerlijker stelsel versterkt productiviteit, investeringsruimte en werkgelegenheid.
Slotboodschap
Nederland heeft een stelsel nodig dat werknemers beschermt, re-integratie stimuleert en werkgevers in staat stelt duurzaam werk te blijven bieden.
Maak het stelsel eerlijker, gerichter en uitvoerbaarder: behoud de verantwoordelijkheid dichtbij de werkvloer, maar verdeel het langdurige risico slimmer waar risico, beïnvloedbaarheid en draagkracht uit balans zijn geraakt.